Hayvan Hakları ve Hayvan hakları bildirgesi
Hayvan Hakları ve Hayvan hakları bildirgesi

Hayvan Hakları ve Hayvan hakları bildirgesi

Hayvan Hakları ve Hayvan hakları bildirgesi

        Hayvan hakları ve hayvan hakları bildirgesi bir çok yabancı ülke tarafından tanınmıştır ama fiiliyatı yoktur. Ülkemizde ise 5199 sayılı ”Hayvanları Koruma Kanunu” bulunmaktadır. Hatta bu kanunun 25. maddesine göre idari para cezası şeklinde cezai hükümlerde mevcuttur, ancak yetersizdir.

Hayvana zarar vermenin cezası nedir?

       Yine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun çeşitli maddelerinde dolaylı olarak ”Mala zarar verme” başlıklı 151. maddesinde ise doğrudan bir düzenleme mevcuttur:

        ”(1) Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikayeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
        (2) Haklı bir neden olmaksızın, sahipli hayvanı öldüren, işe yaramayacak hale getiren veya değerinin azalmasına neden olan kişi hakkında yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.” denilmektedir.

Sahipsiz hayvanlar gerçekten sahipsiz.

        Türk Ceza Kanunundaki düzenleme sadece sahipli hayvanlara yönelik olup sahipsiz hayvanları kapsamamaktadır. Sahipsiz hayvanlar ise her ne kadar 5199 sayılı ”Hayvanları Koruma Kanunu” kapsamında ve diğer özel yasalarda korunmaktaysa da uygulamada kanunun tatbiki pek mümkün olamamaktadır. Zira sahipsiz bir hayvanın öldürülmesi halinde eğer iz ve emarede yoksa kamu adına soruşturma yapan iddia makamı harekete geçirilememektedir. Daha doğru bir anlatımla suç açığa çıkartılamamaktadır. Kaldı ki ”Hayvanları Koruma Kanunu”da yetersizdir. Çünkü bu kanuna göre hayvan sahiplenilebilir.

Hayvan Hakları Bildirgesi

15 Ekim 1978’de Paris UNESCO evinde ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirisi

1. Bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğarlar ve aynı var olma hakkına sahiptirler.
2. Bütün hayvanlar saygı görme hakkına sahiptir. Bir hayvan türü olan insan , öbür hayvanları yok edemez. Bu hakkı çiğneyerek onları sömüremez.Bilgilerini hayvanların hizmetine sunmakla görevlidir. Bütün hayvanların insanca gözetilme, bakılma, ve korunma hakları vardır.
3. Hiçbir hayvana kötü davranılamaz, acımasız ve zalimce eylem yapılamaz. Bir hayvanın öldürülmesi zorunlu olursa, bu bir anda, acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır.
4. Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel doğal çevrelerinde karada, havada ve suda yaşama ve üretme hakkına sahiptir. Eğitim amaçlı olsa bile özgürlükten yoksun kılmanın her çeşidi bu hakka aykırıdır.
5. Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan bir türden olan bütün hayvanlar uyumlu bir biçimde türüne özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkına sahiptir.
6. İnsanların yanlarına aldıkları bütün hayvanlar doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahiptir. Bir hayvanı terk etmek acımasız ve aşağılık bir davranıştır.
7. Bütün çalışan hayvanlar iş süresi ve yoğunluğunun sınırlandırılması ve güçlerini artırıcı bir beslenme ve dinlenme hakkına sahiptir.

8. Hayvanlara fiziki ya da psikolojik bir acı çektiren deneyler yapmak hayvan haklarına aykırıdır. Tıbbi, bilimsel, ticari ve başkaca biçimlerdeki her türlü deneyler için de durum böyledir.
9. Hayvan beslenmek için yetiştirilmişse de bakılmalı, barındırılmalı, taşınmalı, ölümü de acı çektirmeden ve korkutmadan olmalıdır.
10. Hayvanlardan insanların eğlencesi olsun diye yararlanılamaz, hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır.
11. Zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi yaşama karşı suçtur.
12. Çok sayıda yabani hayvanın öldürülmesi demek olan her davranış bir soykırım, yani bir suçtur.
13. Hayvan ölümüne de saygı göstermek gerekir. Hayvanın öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonda yasaklanmalıdır.
14. Hayvanları koruma ve savunma kuralları, hükümet düzeyinde temsil olunmalıdır.Hayvan hakları da insan hakları gibi yasayla korunmalıdır.

Kişisel kanaatime göre ise;

        Hayvanlar sahiplenilmemelidir. Zira nasıl ki insan özgür bir varlık ise hayvanda özgür olarak yaratılmıştır. Ancak ihtiyaçlar ve zorunlu nedenlerle hayvan sahiplenmekte bir zarar yoktur. Şöyle ki insan protein ve et ihtiyacı nedeniyle hayvan besleyebilir. Yine bir çobanın köpek beslemesine kim ne diyebilir ki? Oysa özellikle süs köpeği beslemek veya kedi beslemek o hayvana büyük bir eziyet olacaktır. Bakıma muhtaç bir köpek tedavi edilebilir ama akabinde doğaya salınmalıdır. Kişisel ego tatminlerimiz için hayvanları köleleştirmenin bir alemi yok. Nasıl ki bizim için özgürlük her şeyden daha önemli, hayvanlarında kanunlarda yazmayan fakat vicdanen korunması gereken hakları bulunmaktadır ve özgürlük bunların en başında gelmektedir. Kedi, köpek aç kaldığında çiçek, böcek yiyebilecek fıtratta yaratılmıştır. Öyle aileler var ki hayvanının aylık yemek masrafı 10 ailenin aylık yemek masrafı kadar. Hem hayvana hem ekonomiye yazık günah değil mi? Hayvana bu kadar eziyet çektirip masraf yapacağımıza, hayvanları serbest bırakıp insanlara yardım etmemiz daha doğru olmaz mı?

        Sonuç olarak hem hayvan hakları açısından hem insan hakları açısından zorunlu haller dışında hayvan beslemeyi hem hayvan haklarına hem insan haklarına aykırı buluyorum.

Hayvan hakları ve hayvan hakları bildirgesi ile ilgili olarak aşağıdaki makaleye de göz atabilirsiniz.

insan neden suç işler?

Mala zarar verme suçu cezası ve davası

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.