Ana Sayfa » Makale » Ültimatom nedir?
Ültimatom nedir?
Ültimatom nedir?

Ültimatom nedir?

Ültimatom nedir?

Ültimatom nedir; ültimatom dilimize Fransızca ‘ultimate’ kelimesinden evrilerek girmiştir. Ültimatom; uluslararası ilişkilerde, bir devletin karşı tarafa ve hiçbir tartışma veya karşı koymaya fırsat vermeden, belirtilen sürede isteklerinin karşılanmasını istediği bildiridir. Geri çevrilir ise iki cephede savaş başlar. Türk Dil Kurumuna göre ise; uyulması gereken kuralları kesin cümlelerle anlatmak şeklinde tanımlanır. Terimi basite indirgersek tehdit unsuru içeren bildiri yayınlama olarak tanımlayabiliriz. Tarihte birçok devlet uluslararası bürokrasi veya ekonomi ilişkilerinde anlaşmazlıklara düşmüş, çözülemediği noktada taraflardan biri taleplerini ve yerine getirilmesi zorunlu maddeleri koyu çizgiler çizerek bildirmiştir. Yerine getirilmemesi durumunda mecburi opsiyonlar sunarak baskı unsuru oluşturmuştur. Bu durum büyük oranda savaş riski oluşmasına yol açar. Taraflardan biri bu şekilde üstünlüğünü ilan eder ve genellikle galibiyet ültimatom bildiren taraftadır. Çoğunlukla ‘vermek’ fiiliyle birlikte kullanılmaktadır.

Ültimatom terimini daha net anlamak adına tarihte bir olayla örneklendirelim.

Mustafa Kemal Atatürk ve İngiliz Amirali

Savaş sonrası halen İzmir limanında konuşlanan İngiliz askerlerinden rahatsızlık duyan Atatürk, görüşünü bildirmek üzere gerekli muhataplarla görüşür ancak beklediği tavır ve davranışları bulamaz. Bunun üzerine savaş çıkma riskine rağmen İngiliz amiraline şu sözlerle yönelir:
“Denize döktüğümüz Yunan ordusunu görmüş olmalısınız. Asayişi sağlayacak güçte olduğumuz gibi, limanı boşaltacak gücümüz de vardır. Derhal limanı terk edin.”
Bunun üzerine İngiliz amirali “Savaş mı ilan ediyorsunuz?” şeklinde bir soru yöneltir ve taviz vermeyerek belli atıflarda bulunur. Ancak Mustafa Kemal Atatürk savaşı göze almış ve son derece kararlı bir tavırdadır. Çok geçmeden İzmir limanı boşaltılmıştır. Örnekte de görüldüğü gibi ültimatom veren taraf üstünlüğünü ilan edecektir.

Bürokrasiden bağımsız olarak günlük yaşamda ise ültimatom vermek, kişiler arasında yapılması gereken bir davranış talep edilirken yapılmaması halinde tehdit etme durumudur.
Content Protection by DMCA.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.